Halkın ortak yaratısı olarak ağızdan ağıza, kuşaktan kuşağa aktarılan, cin, peri, dev gibi olağanüstü kişileri de olan, olağanüstü olaylara yer veren, genellikle bir tekerlemeyle ya da bir varmış, bir yokmuş gibi bir sözle başlayan bir tür halk öyküsüdür masal. İnsanlığın uzun geçmişine dayanır. Sözlü gelenekte oluşmuş ve nesilden nesle aktarılmış, yazılı forma geçtiğinde popülerlik kazanmıştır. …
10. Sınıf
10. sınıf Türk dili ve edebiyatı konularını kolayca öğren! Bu kategoride her üniteye uygun özetler, testler, metin örnekleri ve yazılı hazırlık dosyaları bulabilirsin. Tüm içerikler 2025-2026 MEB müfredatına göre güncellenmiştir.
Gezi Yazısı (10. SINIF 9. ÜNİTE)
Bir yazarın gezip gördüğü yerlerden edindiği bilgi ve izlenimlerini anlattığı metin türüne gezi yazısı (seyahatname) denir. Bu bilgiler sadece gezilip görülen yerlerin doğal güzellikleri ve tarihi eserleri değildir. O bölgede yaşayan insanların gelenek, görenekleri, yaşam tarzları; sosyal, ekonomik vb. hayatları ile de ilgilidir. Gezi yazısının tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Heredot’un ”Heredot Tarihi”, Marco Polo’nun Seyahatname …
Haber (10. SINIF 8. ÜNİTE)
Haber, ülkede ve dünyada son gün ya da günlerde yer alan olaylarla ilgili olarak basın, yayın ve iletişim organlarıyla kamuya iletilen her türlü bilgidir. Güncel ve ilginç bir olayın olduğunca nesnel ve gerçeğe uygun bir biçimde sunulmasıdır. Yurt içi veya yurt dışından herhangi bir olayı, durumu, bilgiyi ulaştırmak amacı ile kaleme alınan ve insanların büyük bir kısmını …
Anı (Hatıra) (10. SINIF 7. ÜNİTE)
Bir kişinin yaşadığı ya da tanık olduğu bir olayı üzerinden zaman geçtikten sonra estetik bir dil ile anlattığı metin türüne anı (hatıra) denir. Anılar yaşanmakta olanı değil yaşananı anlatır. ANININ TARİHSEL GELİŞİMİ TANZİMAT DÖNEMİ’NDEN İTİBAREN ANI Her ne kadar bir metin türü olarak anının geçmişi Türk edebiyatında 8. yüzyıla kadar dayanıyor olsa da Tanzimat …
Tiyatro (10. SINIF 6.ÜNİTE)
Tiyatro, sahnede ve seyircilerin önünde bir olayı oyuncuların söz, jest, mimik ile canlandırma sanatıdır. Güzel sanatlarda dramatik sanatlar içerisinde değerlendirilir. Bir metne bağlı olarak canlandırılması edebiyat ile ortak noktasıdır. Bu sebeple tiyatro metinleri edebi metin olarak kabul edilmektedir. Milattan önce 6. yüzyılda Eski Yunan’da dini törenlerde ortaya çıkmıştır. Yunanca ‘’theatron’’ sözcüğünden gelmektedir. Seyircilerin oturdukları yer, …
Roman (10. SINIF 5. ÜNİTE)
Yaşanmış ya da yaşanabilir olayları yer, zaman ve kahramanlar çevresinde anlatan uzun edebi türe roman denir. Her ne kadar tanımda yaşanmış ya da yaşanabilir olaylar desek de zaman içerisinde romanın yaygınlaşması ile birlikte roman büyük değişimler yaşamış ve yeni türleri ortaya çıkmıştır. Günümüzde bilim-kurgu, fantastik vb. türde romanlar da bulunmaktadır. Günümüzde de hâlâ gelişmeye devam …
Türkçenin Tarihi Gelişimi (10. SINIF 1. ÜNİTE)
Türk dilinin ortaya çıkış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Türkçenin bilinen en eski yazılı metinleri Eski Türkçe Dönemi’ndedir. Ancak dil bilimciler Türkçenin daha eski ve köklü bir dil olduğunu fakat Eski Türkçeden öncesine ait elimizde metin olmadığını söylerler. Bu nedenle bu dönemden önceki döneme ”Karanlık Dönem” adı verilmektedir. Türkçe, Karanlık Dönem dışında 3 ana döneme ayrılmaktadır: ESKİ …
Türk Edebiyatının Tarihi Dönemleri (10. SINIF 1. ÜNİTE)
Bir milletin edebiyatı dönemlere ayrılarak incelenir. Edebiyatın dönemlere ayrılması belli bir zamanda üretilen ve topluma mâl olan edebi eserlerin benzer özelliklere, tarzlara sahip olması sebebi ile gerçekleşir. Toplum, tarih, kültürel ve sosyal yaşam gibi birçok faktörün edebiyatı etkilediğini göz önüne aldığımızda edebiyatın da farklı dönemlerden geçtiğini tahmin etmek çok zor değildir. Her dönemin genel olarak …
Edebiyatın Tarih ve Din ile İlişkisi (10. SINIF 1. ÜNİTE)
Edebiyat, duygu ve düşünceleri kişide estetik bir haz uyandıracak şekilde sözlü ya da yazılı bir şekilde anlatma sanatıdır. Güzel sanatların içinde, işitsel sanatlar altında ele alınmaktadır. Edebiyat her ne kadar bir sanat da olsa insana dair olan her şeyle doğrudan ilgilidir. Buna bilimi de örnek verebiliriz, dini de. Çünkü sanat da bilim de din de …
Türk Dili ve Edebiyatına Giriş (10. SINIF-1. ÜNİTE)
”Türk Dili ve Edebiyatına Giriş” ünitesi 10. sınıf edebiyat dersinin ilk ünitesidir. Bu ünitede; edebiyatın tarihle ilişkisi, edebiyatın din ile ilişkisi, Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında etkili olan faktörler, Türk edebiyatının dönemleri ve özellikleri, Türkçenin tarihî gelişimi gibi konularla ilgili bilgi sahibi olabilirsiniz. Ünite detaylı olduğu için bu ünitedeki konulara aşağıdaki linklere tıklayarak ulaşabilirsiniz. EDEBİYATIN TARİH …
Efsane (Söylence) (10.SINIF 4. ÜNİTE)
Efsaneler; eskiden beri söylenegelen, gerçekten olmuş gibi kuşaktan kuşağa aktarılan, konusunu daha çok dinî ve tarihî olaylardan alan, olağanüstü olay ve kişilerden bahseden, bu kişileri açıklayan ve inandırmaya çalışan kısa öykülerdir. Bu yazıdan; efsanelerin özelliklerine, destan ile efsane arasındaki farklara, efsane örneklerine ulaşabilirsiniz. Efsaneler insanların çağında önemli gördükleri şahısları ya da yerleri kutsallaştırma tutumundan doğmuş …
Destan (10.SINIF 4. ÜNİTE)
Bir milletin başından geçen ve onları derinden etkileyen olayların olağanüstü şekilde manzum(şiirsel) olarak anlatan eserlere destan denir. Destanlar halkın ortak ürünüdür. Bir milletin kültürel mirasıdır. Çünkü bir toplumun değerlerini, inançlarını, ideallerini temsil ederler. Henüz bilimin ortaya çıkmadığı zamanlarda, mitolojik çağlarda ortaya çıkmış sözlü ürünlerdir. Eski çağlarda insanlar başlarından geçen olayları kendi arasında konuşurlar. Doğal afet, …












